Pokazywanie postów oznaczonych etykietą stomatologia. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą stomatologia. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 6 lutego 2018

Jak powstają wady zgryzu?

Ortodoncja to dziedzina stomatologii, która zajmuje się odpowiednim ułożeniem zębów w obrębie szczęki oraz żuchwy. Wada zgryzu jest często diagnozowanym zaburzeniem, utrudniającym prawidłowe funkcjonowanie jamy ustnej. Skąd się ona bierze? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Wiadomo jednak, że rozwój płodowy oraz wczesne dzieciństwo odgrywają istotną rolę w kształtowaniu się łuków zębowych u dziecka. 

wada zgryzu

Czynniki, które zwiększają ryzyko pojawienia się wad zgryzu:

  • zaburzenie funkcjonowania układu hormonalnego, w tym niedoczynność tarczycy, gigantyzm, krzywica
  • niektóre choroby wirusowe przebyte w pierwszych miesiącach ciąży (różyczka, „świnka”, odra, czy nawet zwykła grypa)
  • niedobór witamin, niedożywienie oraz urazy w czasie ciąży
  • przerost migdałków u dziecka, oddychanie przez usta, nieprawidłowa pozycja malucha w czasie snu i karmienia, wady postawy oraz parafunkcje w postaci nadmiernego ssania smoczka lub palca
  • nawyk obgryzania paznokci i zgrzytania zębami
  • nieleczona próchnica.

Jak podkreślają sami Pacjenci, najbardziej dotkliwą konsekwencją wad zgryzu jest przede wszystkim mniej lub bardziej nieestetyczny wygląd zębów, ale nie tylko. Mogą pojawić się problemy z wymową, przeżuwaniem posiłków bądź nadmiernym ścieraniem się zębów. Co więcej, osoba, u której występuje wada zgryzu jest bardziej narażona na rozwój próchnicy i chorób dziąseł, w tym parodontozy. W dłuższej perspektywie może nawet dojść do zaburzenia funkcji stawów skroniowo-żuchwowych.

Dziecięce nawyki zgubą dla zębów

Częstą przyczyną pojawienia się wady zgryzu u dziecka jest ssanie palca. Samo ssanie stanowi prawidłowy odruch fizjologiczny w okresie niemowlęctwa. Problem pojawia się w sytuacji, gdy nawyk ten nie zanika wraz z wiekiem malucha. Wówczas może dojść do zniekształcenia szczęki, żuchwy oraz łuków zębowych, w tym do wysunięcia do przodu przednich zębów.

Kontrola nawyku ssania palca do łatwych nie należy, ale jest możliwa. Można spróbować posmarować kciuk malucha gorzką substancją lub okleić palec plastrem. Wsparcie rodzica jest tutaj bardzo istotne. W niektórych przypadkach (zwłaszcza wtedy, gdy dziecko jest już w wieku szkolnym) warto sięgnąć po radę psychologa.

Jakie są rodzaje wad zgryzu?

Wyróżnia się kilka typów wad zgryzu, które mogą wynikać z czynników wrodzonych lub nabytych. Czasami problem dotyczy paru ustawionych nietypowo zębów, a innym razem całej szczęki lub żuchwy. Do najczęściej spotykanych wad zgryzu zalicza się:

  • tyłozgryz – dolny łuk zębowy jest przesunięty do tyłu względem łuku górnego
  • przodozgryz – sytuacja odwrotna: łuk dolny jest wysunięty do przodu względem łuku górnego
  • zgryz krzyżowy – dotyczy zwykle kilku zębów, które zwierają się nieprawidłowo
  • zgryz otwarty – górne zęby całkowicie lub częściowo nie stykają się z dolnymi, a pomiędzy nimi pojawia się szczelina.

Tymczasem praktyka lekarska pokazuje, że u wielu Pacjentów zgłaszających się do leczenia ortodontycznego występują wady złożone. Aby podjąć leczenie, konieczne jest przeprowadzenie dokładnej analizy stanu uzębienia danego Pacjenta. Dopiero wtedy można rozważyć zastosowanie aparatów ruchomych lub stałych. Trzeba jednak podkreślić, że niektóre bardziej skomplikowane wady zgryzu wymagają leczenia chirurgicznego.

czwartek, 27 lipca 2017

Laser i radiografia cyfrowa w służbie stomatologii

W XX i XXI wieku nastąpił ogromny postęp w szeroko rozumianej medycynie. Innowacyjne technologie i nowoczesne urządzenia zrewolucjonizowały stomatologię, poprawiając tym samym komfort użytkowników gabinetów dentystycznych.

laser w stomatologii


Radiografia cyfrowa

Trudno sobie wyobrazić współczesną medycynę bez radiografii. Wynalazek Wilhelma Roentgena z powodzeniem wykorzystywany był w XX-wiecznych szpitalach i przychodniach lekarskich zarówno na etapie planowania, jak i leczenia. Jednak z czasem tradycyjna diagnostyka radiologiczna stała się mało skuteczna. W 1987 r. na europejskim rynku pojawił się pierwszy detektor RVG. Dziś cyfrowe radiowizjografy  wykorzystywane są przez stomatologów w zakresie:


Laserowy zawrót głowy

W 1964 r. po raz pierwszy wykorzystano wiązkę lasera w leczeniu stomatologicznym. Ten niezwykły wynalazek zrobił furorę na rynku nowoczesnego sprzętu medycznego.

Jakie rodzaje laserów stomatologicznych wyróżniamy?

  • biostymulacyjne – działają znieczulająco i przeciwzapalnie
  • gazowe – wykorzystywane w leczeniu tkanek miękkich w obrębie jamy ustnej (na przykład języka)
  • jagowo-erbowe – wykorzystywane w leczeniu tkanek twardych (na przykład zębów)
  • jagowo-neodymowe – działają przeciwzapalnie, używane m.in. do usuwania kamienia nazębnego.

Do głównych zalet stosowania technologii laserowej w stomatologii zalicza się:

  • działanie znieczulające – ból towarzyszący zabiegom jest niemal nieodczuwalny
  • działanie regenerujące – tkanki szybciej się goją
  • działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne 
  • skrócony czas leczenia
  • znaczne ograniczenie krwawienia podczas zabiegów
  • brak konieczności zakładania szwów
  • zminimalizowane ryzyko powstania blizny
  • precyzja cięcia 


Technologię laserową stosuje się w leczeniu chorób przyzębia, przy zapaleniu miazgi, po zabiegach chirurgicznych, a także w przypadku nerwobóli i urazów mechanicznych (na przykład złamanie szczęki). 

Rewolucyjne udogodnienia nowej generacji

Wśród urządzeń, które zrewolucjonizowały współczesną stomatologię należy wymienić także funkcjonalne unity, sprzęt implantologiczny, ozonytron, ledową lampę Beyond z powodzeniem wykorzystywaną w stomatologii estetycznej, profesjonalną kamerę wewnątrzustną, mikroskopy bez których trudno wyobrazić sobie leczenie kanałowe, a także specjalistyczne lampy bakteriobójcze, znajdujące się w każdym gabinecie lekarskim.

Co więcej, na przestrzeni ostatnich lat pojawiły się na rynku nowoczesne produkty do higieny jamy ustnej. Te i inne wynalazki mające na celu poprawę kondycji zdrowotnej zębów i dziąseł, cieszą się coraz większą popularnością wśród pacjentów i lekarzy.

czwartek, 2 czerwca 2016

Zużywanie się zębów

Starzejemy się – to fakt, z którym musimy się pogodzić. Skóra traci elastyczność, pojawiają się pierwsze zmarszczki i siwe włosy. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że starzeje się również nasze uzębienie. Zużywanie się zębów to  naturalny proces, który towarzyszy nam już od najmłodszych lat. Jednak wyraźne symptomy starzenia się naszego uśmiechu widać zwykle u osób po czterdziestce. I tutaj z pomocą przychodzi nowoczesna stomatologia, dzięki której nie tylko utrzymamy dobrą kondycję zębów, ale także zachowamy młody wygląd twarzy. Zęby są jak rusztowanie, bez którego mięśnie oraz skóra twarzy tracą elastyczność, co przyspiesza proces powstawania zmarszczek. Warto więc na bieżąco leczyć ewentualne ubytki i nie ignorować pozornie błahych infekcji w obrębie jamy ustnej. 

zęby


Co niszczy nasze zęby?

Nie jest to tylko próchnica. Warto sobie uświadomić, że istnieją rozmaite czynniki niepróchnicowego pochodzenia, które w znacznym stopniu osłabiają kondycję zębów. Oto niektóre z nich:
  • abrazja – mechaniczne ścieranie powierzchni szkliwa (np. podczas zbyt intensywnego szczotkowania zębów, stosowania mocno ściernych past, czy też nagryzania twardych przedmiotów)
  • atrycja – zużywanie tkanek twardych zęba w wyniku kontaktu zęba z zębem  (np. zgrzytanie zębami, zaciskanie zębów spowodowane stresem, wady zgryzu)
  • erozja – proces niszczenia szkliwa i zębiny spowodowany działaniem kwasów w obrębie jamy ustnej (np. kwas żołądkowy, kwasy pochodzące z owoców, napojów gazowanych, chlorowanej wody itd.)


Pierwszym krokiem w leczeniu ubytku niepróchnicowego pochodzenia powinno być usunięcie jego przyczyny. Dla jednych będzie to zmiana diety i poprawa higieny jamy ustnej, dla innych – wizyta u specjalisty, być może nawet u psychologa, jeśli nadmierne zaciskanie zębów spowodowane jest problemami na tle nerwowym.

W jaki sposób uchronić zęby przed powstawaniem ubytków niepróchnicowego pochodzenia?

  • przyjrzyjmy się naszej diecie i ograniczmy spożywanie kwaśnych potraw
  • unikajmy stosowania zbyt mocnych past i twardych szczoteczek do zębów
  • skorygujmy technikę szczotkowania zębów (stosujmy ruchy „wymiatające” zamiast szorowania)
  • rzadziej sięgajmy po wykałaczki i gumy do żucia
  • pamiętajmy o regularnych wizytach u stomatologa


Stomatologia anti-aging, czyli jak sobie odjąć 20 lat

Terapia anti-aging prowadzona w gabinecie stomatologicznym nie jest już tylko przywilejem gwiazd. Dziś każdy może zejść z fotela dentystycznego odmłodzony o kilkanaście lat. Rekonstrukcja utraconych zębów poprzez zabiegi implantologiczne i systemy pełnoceramiczne doskonale odtwarzają naturalne zęby.

Podobnie jak na skórze wraz z wiekiem pojawiają się zmarszczki, tak na zębach uwidaczniają się przebarwienia. Wybielanie zębów jest więc jednym z najpopularniejszych zabiegów anti-aging. 

Dzięki stomatologii estetycznej nie tylko zatrzymamy proces zużywania się zębów, ale cofniemy go o 10-15 lat. 

niedziela, 15 maja 2016

Dentysta-psycholog, czyli kilka słów o psychologii w gabinecie stomatologicznym

Zmiany, jakie zaszły na rynku usług medycznych przyczyniły się do wzrostu zapotrzebowania na profesjonalną opiekę stomatologiczną. Związane jest to nie tylko z indywidualnymi wymaganiami pacjentów, ale przede wszystkim z obowiązującym standardem leczenia, opierającym się na ogromnych możliwościach technologicznych. Z drugiej strony, zarówno lekarzowi, jak i pacjentowi zależy na dobrej, satysfakcjonującej relacji. I tutaj w grę wchodzi sfera psychologiczna, która na przestrzeni ostatnich lat, bardzo zyskała na znaczeniu.

uśmiech


Na kozetce u dentysty

Podstawowym zadaniem stomatologa jest leczenie chorób jamy ustnej. Jednak często zdarza się, że odwiedzający gabinet pacjenci traktują wizytę u dentysty jak sesję terapeutyczną. Czasami mówią o swych kompleksach, przyznają się do dentofobii lub po prostu widzą w dentyście osobę godną zaufania, której mogą się wygadać. 

I właśnie zaufanie, to klucz do dobrej relacji lekarza z pacjentem. W przypadku dentofobii, stomatolog powinien spróbować oswoić pacjenta z jego lękiem i przekonać go, że naprawdę warto poddać się leczeniu. Tutaj bez wątpienia przydają się umiejętności psychologa. Trzeba też podkreślić, że lęk przed dentystą zazwyczaj stopniowo ustępuje po przekroczeniu progu gabinetu i przywitaniu się z personelem. Dobry stomatolog potrafi w pewnym stopniu zapobiec nawrotom negatywnych odczuć wobec gabinetu stomatologicznego. Jeśli pacjent nie będzie miał złych wspomnień z ostatniej wizyty, a wręcz przeciwnie – uświadomi sobie, że nie tylko wyleczył zęby, ale także dzięki temu zyskał lepsze samopoczucie, na pewno łatwiej będzie mu umówić się na kolejne spotkanie. 

Wiele problemów o podłożu psychologicznym można zdiagnozować poprzez obserwację zębów, a także na podstawie tego, co o swoim uśmiechu myśli i mówi sam pacjent. Do najczęściej diagnozowanych problemów zalicza się m.in.:
  • bruksizm - objawia się mimowolnym zgrzytaniem zębów, które destrukcyjnie wpływa na szkliwo i stawy żuchwowo-skroniowe
  • bulimia - zniszczone przez treść żołądkową szkliwo, choroby dziąseł, opuchnięte ślinianki, a także duża ilość ubytków, to znak dla stomatologa, że pacjent może mieć zaburzenia odżywiania
  • niska samoocena – zdarza się, że pacjent ma kompleksy w związku ze stanem swojego uzębienia pomimo tego, że obiektywnie zęby są w idealnej kondycji i nie wymagają tak częstego wybielania. Wówczas źródłem problemu może być brak pewności siebie, spowodowany problemami natury emocjonalnej


Ładny uśmiech atrybutem atrakcyjności

Gabinet stomatologiczny odwiedzany jest przez bardzo różnych pacjentów. Każdy z nich wymaga nieco innego podejścia. Jednak z badań sondażowych wynika, że najczęściej przychodzimy do dentysty, kiedy boli nas ząb lub wtedy, gdy chcemy poprawić wygląd uzębienia (skorygować wadę zgryzu, założyć implanty itd.). Zabiegi z zakresu stomatologii estetycznej dają najbardziej spektakularny efekt i wywierają na pacjentach największe wrażenie. Osoba ciesząca się „nowym”, pięknym uśmiechem czuje się bardziej atrakcyjna i pewna siebie. Niewątpliwie stan ten znajduje odzwierciedlenie w codziennym życiu, kiedy częściej się uśmiecha i chętniej nawiązuje kontakty z innymi.

poniedziałek, 29 lutego 2016

Ziołolecznictwo w stomatologii

W dawnej Polsce z pewną dozą podejrzliwości podchodzono do wszelkich leków. Przyczyn nieufności można doszukiwać się w ówczesnym pojmowaniu choroby i jej ścisłej korelacji z wiarą oraz religijnością człowieka. Wystąpienie jakichkolwiek dolegliwości poczytywane było jako znak z nieba. A któż śmiałby walczyć za pomocą środków leczniczych z nieubłaganym losem? Dlatego do medykamentów podchodzono z niebywałą ostrożnością.

zioła lecznicze

Trzeba również dodać, że przed wiekami obawiano się skutków ubocznych stosowania leków. Bardzo często sami lekarze nie byli w stanie ich przewidzieć. Z tego względu chętniej sięgano po zioła na bazie których komponowano proste lekarstwa. Jak podają źródła, w dawnej Polsce stosowano ponad 150 gatunków roślin o właściwościach leczniczych. Wśród nich wymienia się m.in. żywokost, pokrzywy, piołun, lawendę, czarny bez, goździki, melisę czy chociażby miętę.
 
Z zebranych roślin sporządzano wywary, ekstrakty, syropy, proszki lub maści. Nieraz łączono je z alkoholem lub octem, aby wzmocnić ich dobroczynne działanie. Większość popularnych ziół znalazła zastosowanie we współczesnej medycynie i kosmetologii.

O chorobach jamy ustnej w „Compendium medicum auctum”

Pierwsze wydanie tej skarbnicy wiedzy na temat dawnych sposobów leczenia chorób pojawiło się w XVII wieku. W rozdziale „O chorobach ust, to jest podniebienia, języka, dziąseł, zębów” czytamy: „na zęby słabe, chwiejące się weź żołędzi ćwierć łota [...] róży suchej pół garści, warz w kwarcie wina żeby na palec wyrzało, przecedziwszy wymywaj zęby kilkakroć na dzień […] albo weź skórek granatowych półtory ćwierci łota, hałunu półtory ćwierci łota, szałwii pół ćwierci łota, warz to wszystko w winie, w occie i w wodzie, w różnych częściach przecedziwszy trzymaj często w [ustach]” (s. 69-70). A w innym miejscu: „[na ból zęba] weź korzenia pokrzywianego czosnku, gałki muszkatowej, szafranu, wszystkiego po trosze warz w winie na poły z octem, przecedziwszy bierz w usta tego trunku potrosze i trzymaj przez czas jaki, wypluwaj a inszy bierz, często to powtarzaj, uznasz [ulgę]” (s. 70). Jednym z wielu zaleceń jest trzymanie przy bolącym zębie korzenia szczawiu wykopanego wiosną lub też smarowanie bolącego miejsca olejkiem bukszpanowym (s. 71).
W rozdziale tym znajdziemy także przepis na wywar stosowany w przypadku spuchniętych dziąseł: „weź głowienek szałwii, rzeżuchy ogrodnej białej, warz w winie z octem na poły, przecedź, przydaj trochę mirry, hałunu, płocz często usta [...]” (s. 73).

Stosowanie niektórych składników zapewne jest dla nas dość zaskakujące. Niemniej już na podstawie tych krótkich wypisów z kompendium widać, że rośliny odgrywały ogromną rolę w leczeniu wszelkich dolegliwości w obrębie jamy ustnej. Wiele z nich spełnia swe lecznicze zadanie także dziś:
  • rumianek oraz szałwia – hamują rozmnażanie bakterii, działają kojąco w przypadku infekcji, parodontozy, chorób dziąseł
  • ziele krwawnika – ma właściwości antybakteryjne, przyspiesza gojenie się ran i owrzodzeń w obrębie jamy ustnej
  • tymianek – olejek z tymianku sprawdzi się w leczeniu zapalenia jamy ustnej, aft, opryszczek, chorób przyzębia
  • korzeń omanu oraz tarczycy bajkalskiej – posiada właściwości przeciwgrzybicze i przeciwzapalne
  • lipa i czarny bez – zalecany w przypadku owrzodzeń i częstych nawrotów aft
  • kora oczaru i dębu – posiada właściwości ściągające i przeciwkrwotoczne, może być stosowana w leczeniu półpaśca, zapalenia błon śluzowych.

Ziołowe preparaty i wywary są na ogół bezpieczne dla naszego zdrowia. Jednak stosowane w nadmiarze lub w połączeniu z innymi lekami czy antybiotykami mogą dawać niepożądane efekty uboczne. Dlatego wprowadzenie leku – również ziołowego -  warto skonsultować z dentystą.

czwartek, 17 września 2015

Produkty spożywcze, które wspomagają zdrowie zębów

Kilka lat temu na polskim rynku ukazała się książka kucharska „Jesteś tym, co jesz” szkockiej dietetyczki Gillian McKeith. Praca ta była odpowiedzią na złe nawyki żywieniowe Europejczyków. Autorka starała się udowodnić w jaki sposób to, co jemy wpływa nie tylko na nasze zdrowie, ale na całe życie (kondycję psychiczną, wygląd, pewność siebie). Podstawową zasadą, jaką powinniśmy się kierować przy doborze odpowiedniej diety jest uświadomienie sobie, jak dany składnik żywieniowy oddziałuje na nasz organizm.

jabłko zdrowe dla zębów


Owoce cytrusowe i ich wpływ na zdrowie zębów

Cytrusy to istotne źródło witaminy C niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Jednak trzeba pamiętać, że w trakcie jedzenia pomarańczy czy kiwi następuje proces zwany kwasową erozją szkliwa, dlatego po każdym posiłku przygotowanym na bazie owoców cytrusowych warto przepłukać usta wodą i wstrzymać się ze szczotkowaniem zębów ok. 30 minut. 

Chrupkie przekąski

Twarde owoce i warzywa, takie jak jabłka, seler czy marchew w sposób naturalny oczyszczają jamę ustną z bakterii i zapobiegają tworzeniu się płytki nazębnej. Słodzone napoje warto zastąpić sokami i koktajlami owocowo-warzywnymi. W ten sposób wyeliminujemy sporą dawkę szkodliwego cukru – głównego sprawcy próchnicy.

Wapń i witamina D

Bardzo dobry wpływ na zdrowie zębów mają jajka oraz nabiał. Duże ilości wapnia znajdziemy w jogurtach naturalnych, mleku i serze (jogurty dodatkowo  korzystnie wpłyną na florę bakteryjną jamy ustnej). Wskazane jest również spożywanie zielonych warzyw, takich jak kapusta, jarmuż, brukselka, brokuły. Gospodarka wapniowo-fosforowa, wspomagana spożywaniem m.in. ryb, ma ogromne znaczenie dla prawidłowego rozwoju zębów. Trzeba ponadto pamiętać o produktach, które pozwolą nam przyswoić witaminy i składniki odżywcze. W tej roli sprawdzi się masło zawierające nasycone kwasy tłuszczowe (jednak osoby z podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi, cierpiące z powodu chorób układu krążenia itd. powinny uważać ze spożywaniem tego produktu). Alternatywą dla masła może być olej kokosowy mający właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. 

Cukry proste – wróg nr 1

Cukry znajdujące się w słodyczach, oranżadach, słodkich napojach, a także w białym pieczywie, drożdżówkach czy chipsach to pożywka dla bakterii. Dlatego chleb pszenny warto zastąpić pełnoziarnistym, słodzony sok zieloną herbatą bądź ciemnym kakao, a zamiast słodyczy wybrać sałatkę owocową, pełnoziarniste płatki lub orzechy. 
Jak wiadomo, nikt nie jest idealny. Czasami najzwyczajniej w świecie trudno jest nam oprzeć się słodkim przekąskom. Pamiętajmy jednak, żeby sięgać po tego rodzaju produkty możliwie najrzadziej i nie zwlekać z umyciem zębów. Z pomocą przyjdzie nam również guma do żucia bez cukru. Nie zapominajmy także o niegazowanej wodzie mineralnej. Starajmy się wypić szklankę wody po każdym posiłku. Tym sposobem wstępnie usuniemy resztki pokarmów z jamy ustnej. Ponadto woda mineralna bogata jest w cenne mikroskładniki, wapń i fluor, które mają znaczenie dla prawidłowego rozwoju zębów. 

Borówka pod obserwacją

Na Uniwersytecie Laval w Kanadzie trwają obecnie badania nad leczniczymi właściwościami borówek półwysokich. Okazuje się, że owoc ten może mieć zbawienny wpływ na zdrowie zębów. W „Journal of Agricultural and Food Chemistry” można przeczytać o przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym działaniu ekstraktu z borówki. Ma ona zapobiegać wytwarzaniu się płytki nazębnej oraz zwalczać choroby przyzębia. Dalsze badania mają dokładnie wykazać, w jaki sposób borówka amerykańska mogłaby przyczynić się do utrzymania dobrej kondycji zębów przez wiele lat. 

czwartek, 27 sierpnia 2015

Profilaktyka w stomatologii

Dzięki profilaktycznym zabiegom stomatologicznym można znacznie dłużej cieszyć się zdrowymi zębami wolnymi od próchnicy i innych chorób (w tym także schorzeń przyzębia), jak również pięknym uśmiechem pozbawionym przebarwień. 

piękny uśmiech

Do zabiegów profilaktycznych zaliczamy:

  • skaling
  • lakierowanie
  • lakowanie. 

Właściwa metoda profilaktyki powinna być wybrana wspólnie ze stomatologiem i uzależniona jest głównie od wieku pacjenta, stanu jego uzębienia i jamy ustnej oraz od indywidualnej podatności na próchnicę.

Skaling to zabieg polegający na usunięciu kamienia nazębnego z całej powierzchni zębów przy użyciu urządzenia wytwarzającego ultradźwięki. Zabieg ten jest wyjątkowo dokładny, nie powoduje uszkodzenia szkliwa ani nie narusza dziąseł. 

Lakierowanie z kolei to zabieg polegający na nakładaniu na powierzchnię zębów za pomocą pędzelków specjalnych lakierów z fluorem, które przez jakiś czas utrzymują się na zębach uwalniając jony fluorowe. Podczas tego zabiegu podaje się fluor w niezwykle dużych dawkach, co jest niemożliwe do przeprowadzenia chociażby podczas domowej fluoryzacji (nawet z zastosowaniem profesjonalnych preparatów). Warto pamiętać, iż fluor zwiększa odporność zębów na kwasy produkowane przez bakterie próchnicowe, a dzięki temu zabiegowi redukuje się występowanie próchnicy nawet o 40%.  

Stomatolodzy w przypadku np. nadwrażliwości zębów często zalecają także przeprowadzanie fluoryzacji kontaktowej (wcieranie w powierzchnię zębów preparatów z fluorem lub okłady z żelu zawierającego fluor), albo fluoryzacji metodą szczoteczkową polegającą na szczotkowaniu zębów preparatem z fluorem. 

Lakowanie polega na uszczelnianiu bruzd i szczelin zębowych (gdzie w przyszłości mogłaby rozwinąć się próchnica) za pomocą  światłoutwardzalnego laku. Zabieg ten przeprowadzany jest głównie u dzieci ze względu na fakt, iż lakuje się wyłącznie zęby zaraz po wyrżnięciu. Zaleca się nawet lakowanie zębów mlecznych, ze względu na niezbyt dokładną higienę jamy ustnej u najmłodszych. Lakuje się tylko zęby z powierzchniami żującymi, czyli przedtrzonowe i trzonowe, muszą one też być całkowicie zdrowe. Zabieg lakowania hamuje rozwój próchnicy nawet do 90%.

wtorek, 30 września 2014

Erozja szkliwa

Czym jest erozja szkliwa? To problem nieco zbliżony do opisywanego przez nas w maju kruszenia się zębów jednak bardziej złożony.

Szkliwo to "tarcza ochronna" naszych zębów. Dzięki niemu są one wytrzymałe i mogą służyć nam przez lata. Niestety ten system zabezpieczeń ma swoje słabe punkty. Jeśli regularnie będziemy działać na jego niekorzyść może się okazać, że zaczniemy tracić szkliwo.

Ubytki w szkliwie mogą powstać z powodu konkretnych chorób, takich jak np.:
  • reflux kwasów żołądkowych
  • bulimia
Zasadniczo jednak za erozję szkliwa, czyli za jego niszczenie, odpowiada kwas. Również ten zawarty w naszym pożywieniu i napojach. Teoretycznie wapń zawarty w naszej ślinie, powinien chronić nas przed przykrymi konsekwencjami picia np. czystych soków owocowych, jeśli jednak ilość kwasu w jamie ustnej jest po prostu zbyt duża, w szkliwie zaczynają pojawiać się ubytki.

Również zbyt intensywne szczotkowanie zębów pastami wybielającymi, może spowodować omawiany problem.

Pierwsze objawy

Dla wielu osób pierwszą oznaką tego, że coś jest nie w porządku, jest ból. Zęby stają się nadwrażliwe na ciepło lub zimno, na jedzenie słodkie lub kwaśne. Już w tej sytuacji dobrze byłoby odwiedzić stomatologa, który uważnie przyjrzy się naszym zębom i będzie mógł stwierdzić czy do owej nadwrażliwości nie doprowadziliśmy na własne życzenie.

Jeśli zignorujemy ten etap, któregoś dnia możemy zauważyć, że nasze zęby wydają się jakby cieńsze, fragmentami przezroczyste, a w niektórych miejscach bardziej zażółcone. Absolutnie nie można uznać, że w tej sytuacji sprawę rozwiąże pasta wybielająca, ona tylko pogorszy problem! To bowiem, co zobaczyliśmy w lustrze, to już wyraźne znaki zniszczenia szkliwa. W tej sytuacji kontakt ze stomatologiem jest absolutnie niezbędny!

"Zdarte" zęby

Pozbawione naturalnej ochrony zęby, stają się też bardziej podatne na urazy mechaniczne. Kruszą się, a jeśli dodatkowo nimi zgrzytamy, ich wygląd zaczyna przypominać wyszczerbione piły. Wystarczy przesunąć po ich powierzchni palcami, by poczuć że ich powierzchnia nie jest równa, lecz "pofałdowana", zaś w dotyku przypomina papier ścierny.

uszkodzone szkliwo
Nierówna powierzchnia zębów, przebarwienia i wyraźnie widoczne efekty zgrzytania zębami sugerują erozję szkliwa

Co dalej?

Do akcji musi już wkroczyć stomatolog. Dobry specjalista może przywrócić kształt naszym zębom, ale nie przywróci już niestety tego, co systematycznie niszczyliśmy. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, która nie doprowadzi do erozji szkliwa.

Jak uniknąć problemów ze szkliwem?

Wystarczy wprowadzić klika zmian w swoim sposobie życia i włączyć do niego parę nowych nawyków:
  • po posiłku, który zawierał dużą ilość kwasów (i który, być może, dodatkowo popiliśmy sokiem owocowym) należy przepłukać jamę ustną wodą i odczekać minimum godzinę do mycia zębów. Te 60 minut pozwoli na zadziałanie jonów wapnia ze śliny. Dajmy im pierwszeństwo ;)
  • jeśli nie umiemy zrezygnować z picia soków czy napojów gazowanych, zacznijmy je pijać przez rurkę. Zmniejszymy kontakt naszych zębów ze szkodliwymi dla nich płynami.
  • warto od czasu do czasu skorzystać z bezcukrowej gumy do żucia, które, jak wiemy, powoduje zwiększenie wydzielania się śliny.
  • nie szorujemy zębów pastami wybielającymi (jeśli marzy nam się uśmiech rodem z plakat filmowego, omówmy to ze stomatologiem - dobierze metodę wybielania do naszego typu zębów).
  • korzystajmy z past do zębów zawierających fluor, który wspomaga proces remineralizaji szkliwa i dodatkowo zmniejsza nadwrażliwość zębów.

czwartek, 27 marca 2014

Plastyka dziąsła oraz wyrostka zębodołowego

Plastyka dziąsła (zwana gingiwoplastyką) jest stomatologicznym zabiegiem chirurgicznym przywracającym prawidłową równowagę dziąsłowo-zębową. Zaburzenie estetyki biało-czerwonej to problem dotykający wielu z nas. Niesymetryczny kształt dziąseł, ich przerost (czyli tzw. „uśmiech dziąsłowy”) negatywnie wpływa nie tylko na estetyczny wygląd naszego uzębienia, ale również na samopoczucie i pewność siebie. Zbyt widoczne dziąsła, a tym samym optycznie skrócone korony zębowe mogą być efektem zarówno indywidualnych uwarunkowań biologicznych, jak i przebytych stanów zapalnych oraz przewlekłych chorób. Zabieg ten jest bezbolesny - wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym.

zęby i dziąsła
Zdrowe zęby i dziąsła

Zabieg gingiwoplastyki jest wskazany w przypadku:


  • nieodpowiedniego kształtu dziąseł
  • poddziąsłowego złamania korony zęba
  • próchnicy poddziąsłowej
  • konieczności zapewnienia dostatecznego utrzymania uzupełnień protetycznych.

Przebieg zabiegu:
1. wywiad z Pacjentem oraz dobór znieczulenia;
2. wycięcie fragmentu przerośniętego dziąsła;
3. plastyka brzegu kości (dzięki niej nowa linia dziąsła będzie miała właściwą szerokość);
4. założenie opatrunku periodontologicznego;
5. kolejny krok to na ogół wykonanie licówek lub koron pełnoceramicznych.

Plastyka dziąsła jest wykonywana także w przypadku tzw. recesji dziąsła, czyli wtedy, gdy wrażliwe szyjki zębowe są odsłonięte. Obnażona część korzenia zęba jest nie tylko defektem estetycznym, ale przede wszystkim utrudnia higienę jamy ustnej i sprawia, że mocniej odczuwamy nadwrażliwość zębów. Przyczyną recesji dziąsła może być bruksizm, wada zgryzu, czy też niewłaściwe szczotkowanie. Zabieg ten często towarzyszy odbudowie kosmetycznej zębów na implantach.

Co zyskujemy dzięki zabiegowi plastyki dziąseł?

  • estetyczny, naturalny uśmiech, a co za tym idzie lepsze samopoczucie
  • anatomiczne skorygowanie kształtu dziąsła
  • zmniejszone ryzyko próchnicy poddziąsłowej
  • łatwiejsza higiena jamy ustnej.

Plastyka wyrostka zębodołowego  

Plastyka wyrostka zębodołowego to zabieg chirurgii stomatologicznej, który polega na odbudowie kości wyrostka zębodołowego po ekstrakcji zęba. Na ogół wykonywany jest u osób z rozległymi brakami uzębienia, i ma na celu przygotowanie Pacjenta do dalszego leczenia implantologicznego lub protetycznego.

Plastyka wyrostka zębodołowego - rodzaje:

  • przykorzeniowa
  • przezprzegrodowa
  • radykalna
  • prosta
  • obustronna plastyka wyrostka zębodołowego z użyciem przeszczepu lub wszczepu 
  • jednostronna plastyka wyrostka zębodołowego z użyciem przeszczepu lub wszczepu.


Przebieg zabiegu:
1. wywiad z Pacjentem i dobór sposobu znieczulenia;
2. nacięcie dziąsła (wyróżnia się kilka rodzajów cięć) oraz zamknięcie otworu do zatoki szczękowej, który powstał wskutek wcześniejszego usunięcia zęba/zębów;
3. założenie szwów na około 14 dni.

Celem zabiegu jest korzystne ukształtowanie błony śluzowej i podłoża kostnego przy użyciu preparatu kościotwórczego.

Zarówno korekta konturu dziąsła, jak i plastyka wyrostka zębodołowego są konieczne zwłaszcza wtedy, kiedy planujemy leczenie implantologiczne lub protetyczne.

środa, 11 grudnia 2013

Wszystko o plombach

Plomba to potoczne określenie "wypełnienia" - materiału, którego zadaniem jest odbudowanie tkanki zęba, które utracone zostały na skutek próchnicy lub innych uszkodzeń niepróchnicowego pochodzenia. Jak jednak taki proces wypełnienia wygląda w praktyce?

plombowanie
Proces związany z wypełnianiem ubytków plombami

Plombowanie krok po kroku:
1. Stomatolog określa ogólny stan zębów pacjenta;
2. Podawane jest znieczulenie (na życzenie);
3. Lekarz usuwa chore tkanki zęba.
4. Następnie stomatolog szczelnie wypełnia ubytek;
5. Ostatni krok to dopasowanie wypełnienia do zgryzu.

Rodzaje wypełnień

Wypełnienie amalgamatowe – niegdyś bardzo popularne, dziś stosowane coraz rzadziej. Amalgamat (stopy metali) to mieszanka rtęci, miedzi, srebra, cyny oraz kadmu. Plomba tego typu jest niezwykle wytrzymała, ale niestety mało estetyczna.

Wypełnienie kompozytowe – tzw. plomby światłoutwardzalne cieszące się największą popularnością. Łatwo dopasowują się do koloru zębów dzięki czemu są niemal niewidoczne. Mają konsystencję plasteliny, która pod wpływem światła lampy polimeryzacyjnej twardnieje.

Wypełnienie Inlay/Onlay – wykonywane na zamówienie po uprzednim pobraniu wycisku zęba. Następnie specjalne wkłady/nakłady koronowe są mocowane za pomocą specjalnych cementów do ubytku.

Glasjonomery – stosowane w szczególności do wypełniania zębów mlecznych oraz jako materiał tymczasowy (opatrunki). Glasjonomery doskonale przylegają do tkanek zęba.

Bolesne czy nie?

Współczesna stomatologia pozwala na wykorzystanie metod, które w zasadzie w 100% eliminują dyskomfort związany z wypełnieniem ubytków. Warto zatem podczas regularnych przeglądów w gabinecie stomatologicznym, jeśli pojawi się taka potrzeba, zdecydować na założenie plomby. Dzięki temu zapobiegniemy nieprzyjemnym komplikacjom.

piątek, 29 listopada 2013

Leczenie próchnicy

Próchnica to choroba bakteryjna, z którą chyba każdy zetknął się choć raz w życiu. Zaczyna się niewinnie – od niemal niewidocznej plamki na zębie. Jeśli szybko zareagujemy udając się do stomatologa, unikniemy niepotrzebnego bólu i „zdusimy” próchnicę w zarodku. Taka szybka reakcja na znaczenie zwłaszcza dla kobiet w ciąży. Przyszła mama, która zawczasu wyleczy wszelkie ubytki w uzębieniu, zmniejsza ryzyko przedostania się bakterii do jamy ustnej niemowlęcia.

próchnica
Ząb całkowicie zniszczony przez próchnicę

Jak powstaje próchnica?

Przyczyną choroby są cukry zawarte w słodyczach oraz innych produktach spożywczych (pieczywo, artykuły pszenne, niektóre rodzaje warzyw).  Węglowodany to pożywka dla bakterii znajdujących się w jamie ustnej. Bakterie te wytwarzają kwasy, za sprawą których szkliwo ulega zniszczeniu. Zdarza się, że pomimo prawidłowej diety oraz właściwej higieny zębów i tak zmagamy się z próchnicą. Przyczyną takiego stanu rzeczy mogą być niezależne od nas predyspozycje genetyczne.

Leczenie próchnicy

Im szybciej dostrzeżemy pierwsze oznaki próchnicy i odwiedzimy stomatologa, tym lepiej. Sposób leczenia zależny jest od rodzaju próchnicy oraz jej zasięgu. Wyróżnia się kilka rodzajów tej choroby:

  • próchnica początkowa – na zębie pojawia się biała plamka, a szkliwo jest bardziej szorstkie; na tym etapie zazwyczaj wystarcza zastosowanie preparatów z fluorem (tzw. remineralizacja);
  • próchnica powierzchniowa – kwasy powodują zmętnienie szkliwa, pojawia się ubytek;
  • próchnica średnia – zębina przybiera ciemny kolor;
  • próchnica głęboka – ostatnie stadium, w którym bakterie docierają do miazgi zębowej; 


Ubytek, który dotarł do miazgi, powoduje stopniowe obumieranie zęba i konieczność leczenia kanałowego. Dlatego tak ważne są regularne wizyty u stomatologa - sami możemy nie zauważyć rozwijającej się choroby, jednak specjalista jest w stanie dostrzec ją w najwcześniejszym stadium i dzięki temu szybko się z nią rozprawić.

wtorek, 19 listopada 2013

Dlaczego nie należy lekceważyć "zgrzytania zębami"

Bruksim oznacza "patologiczne tarcie zębami żuchwy o zęby szczęki", czyli w uproszczeniu można stwierdzić, że jest to po prostu "zgrzytanie zębami". Najczęściej występuje w ciągu dnia (od 22% do 30% przypadków), ale może pojawiać się także w nocy, zaś osoba dotknięta tą przypadłością może sobie w ogóle nie zdawać sprawy z problemu - dowiaduje się o nim dopiero od lekarza stomatologa, który jest w stanie rozpoznać chorobę od pierwszego rzutu oka.

szyna bruksizm
Specjalna "szyna", która chroni zęby przed tarciem

Efekty bruksizmu nie ograniczają się do estetyki (zęby sprawiają wrażenie nierówno "spiłowanych"), ale mogą też prowadzić do pękania szkliwa i zmian zapalnych w stawach skroniowo-żuchwowych. Co istotne, a z czego niewiele osób zdaje sobie sprawę, takie nieświadome "zgrzytanie zębami" może też wywoływać chroniczne bóle głowy, które chory może pomylić z migreną lub bólami napięciowymi. Przyjmuje zatem leki przeciwbólowe, które na krótką metę są w stanie pomóc, ale nie eliminują przyczyn powstawania problemów.

Z czego wynika sam bruksizm? Mogą do niego prowadzić wady zgryzu, ale równie często jest to efekt nadmiernego stresu i nieumiejętności jego odreagowania w ciągu dnia.

Leczenie tej choroby nie należy do łatwych. Aby uniemożliwić dalsze niszczenie szkliwa, dla chorego wykonać można specjalną szynę zakładaną na noc (widoczna na zdjęciu powyżej). Jeśli problem nie wynika z zaburzonej budowy stawu skroniowo-żuchwowego lub innych wad zgryzu, lecz ma podłoże emocjonalne, stomatolog może zasugerować dodatkowo kontakt z psychologiem lub skorzystanie z łagodnych leków uspokajających, które dostępne są bez recepty. Nigdy jednak nie można bruksizmu lekceważyć, gdyż następstwa tej choroby mogą być wyjątkowo nieprzyjemne w skutkach (od rozchwiania zębów w szczęce i żuchwie, aż po zmiany zwyrodnieniowe).

czwartek, 3 października 2013

Znieczulenia w stomatologii

Współcześni pacjenci siadający na fotelu stomatologicznym, mogą uważać się za prawdziwych szczęściarzy. Wachlarz środków przeciwbólowych stosowanych przed zabiegiem lub w jego trakcie, jest bowiem naprawdę imponujący. Jednak zanim opiszemy te cudowne środki,cofnijmy się nieco w czasie i sprawdźmy, jak ze znieczulaniem jamy ustnej radzono sobie w przeszłości.

znieczulenie stomatologiczne
Wykorzystywana współcześnie cienka igła powoduje, że zastrzyk jest niemal nieodczuwalny.
To komfort, o którym kiedyś można było wyłącznie pomarzyć!

W zamierzchłych czasach do uśmierzania bólu stosowane były zwykle wywary z ziół i "czary" mające na celu zmniejszenie dolegliwości (w Chinach dodatkowo stosowana była akupunktura). Postępowi Rzymianie, wynalazcy między innymi akweduktów i troszczący się o higienę mieszkańców swojego imperium, wykonali kilka kroków na przód w dziedzinie łagodzenia bólu. Problemy stricte dentystyczne rozwiązywano przy wykorzystaniu... opium i alkoholu. 

Średniowiecze było okresem, w którym Kościół zakazał stosowania praktyk medycznych - leczeniem mogli zajmować się jedynie duchowni (często nie mający pojęcia o tym, jak pomóc pacjentowi). Problem uśmierzania bólu przy zabiegach w obrębie jamy ustnej jednak istniał i dawał o sobie znać, zatem do pracy (z punktu widzenia Kościoła - nielegalnej) przystąpili "domorośli stomatolodzy", na co dzień wykonujący zawody nie mające zupełnie nic wspólnego z medycyną. Do rwania zębów przystępowali kuglarze, kowale, a nawet kaci, posługując się zwykle jedynym dostępnym im "środkiem znieczulającym" - pacjentów po prostu... ogłuszano.

W XIX wieku rozpoczęto stosowanie takich środków jak eter i gaz rozweselający, a kolejne wynalazki pozwoliły na wykorzystanie w leczeniu zębów takich środków znieczulających jak np. chloroform czy podtlenek azotu.

Dzisiaj do podstawowych form znieczulenia zalicza się:

  • znieczulenie powierzchniowe – z zastosowaniem leków w takich postaciach jak spray lub żel;
  • nasiękowe – w dziąsło wstrzykiwany jest środek znieczulający;
  • śródwięzadłowe – z użyciem strzykawek ciśnieniowych (stosowane w endodoncji, protetyce, ekstrakcji zęba oraz pedodoncji);
  • przewodowe – środek wstrzykiwany jest bezpośrednio w okolicę nerwu zęba.

Istnieje również możliwość znieczulenia ogólnego, choć powinno być ono stosowane z rozwagą i zawsze przy udziale anestezjologa. Zwykle stosuje się je w sytuacji przewidującej dłuższy i skomplikowany zabieg u tych pacjentów, którzy słabo reagują na inne formy łagodzenia dolegliwości (można wykorzystać znieczulenie ogólne, gdy konieczne jest np. usunięcie wszystkich "ósemek", które nie są w stanie prawidłowo się wyrżnąć). Najlepiej, by tego typu zabieg przeprowadzony był w szpitalu, a pacjent spędził w placówce przynajmniej dobę na obserwacji (już po leczeniu), mającej na celu upewnienie się, że wszystko jest w porządku.

Warto też zwrócić uwagę na fakt, że nie wszyscy reagują na znieczulenia w taki sam sposób. Niektórzy pacjenci mają tak wysoki próg bólu, że wcale nie potrzebują dodatkowych środków. Ale są i tacy, którzy na znieczulenie reagują z opóźnieniem (choć efekt powinien pojawić się niemal natychmiast po wykonaniu zastrzyku, u tej grupy osób potrzeba przynajmniej kwadransu na osiągnięcie takiego poziomu znieczulenia, które pozwoli na bezbolesne wykonanie zabiegu).

Ważne jest też, by przed poproszeniem o środek znieczulający, powiedzieć lekarzowi o chorobach przewlekłych (i/lub niedawno przebytych) oraz przyjmowanych aktualnie lekach. Trzeba przyznać, że w porównaniu do pacjentów opisanych we wstępie tego artykułu i tak należymy do wyjątkowych szczęściarzy!

środa, 21 sierpnia 2013

Co nieco o historii stomatologii - od „mswaki” do Oral-B

Według niektórych źródeł, pierwsze wzmianki na temat form leczenia zębów pochodzą z czasów świetności cywilizacji doliny Indusu (3300-1300 p.n.e.). W dokumentach historycznych można doszukać się informacji z zakresu ówczesnej „stomatologii” sięgających siedmiu tysiącleci p.n.e. Nasi starożytni przodkowie zgłębiali wiedzę na temat przyczyn bólu zęba; wówczas pojawiło się pojęcie „zębowych robaków” powodujących próchnicę. Z papirusu Edwina Smitha, odnalezionego w okolicach Teb w drugiej połowie XIX w., a pochodzącego z roku 1555 p.n.e., dowiadujemy się, w jaki sposób początkowo leczono wiele schorzeń jamy ustnej. W średniowieczu nie znano jeszcze takiego zawodu jak stomatolog – praktyka dentystyczna ograniczała się do ekstrakcji bolącego zęba przez lekarza ogólnego lub zwykłego rzemieślnika.

Współcześni zdobywają istotne informacje o pre-protetyce, pre-implantologii, czy genezie chirurgii dentystycznej badając odnalezione szczątki – w tym tzw. zabytki stomatologii (prototyp sztucznej szczęki, implanty, nietypowe wypełnienia). Co ciekawe, terminu „dentysta” użyto po raz pierwszy w Egipcie 3 tys. lat p.n.e.

Małe kalendarium:
1804 – pojawiło się lusterko stomatologiczne;
1806 r. – przy Dutch Street w Nowym Jorku otwarto sklep ze środkami czystości, którego właścicielem był William Colgate; w 1873 r. dobrze prosperująca firma Colgate&Company rozpoczyna sprzedaż pasty do zębów w słoiczku (od 1896 w tubce), a w 1983 r. w sprzedaży pojawia się szczoteczka Colgate Plus;
1816 – ubytki zaczęto wypełniać amalgamatem;
1840 – założono pierwszą uczelnię stomatologiczną Baltimore College of Dental Surgery;
1848 – Waldo Hanchett opatentował pierwszy fotel dentystyczny;
1850 – opatentowano szczoteczkę do zębów (choć samo szczotkowanie zębów było znane już wiele wieków wcześniej);
1875 – George Green opatentował elektryczne wiertło dentystyczne;
1895 – wykonano pierwsze zdjęcie RTG uzębienia;
pierwsza połowa XX w. – wynaleziono elektryczną szczoteczkę do zębów;
lata 80. XX w. – wynalezienie licówek;
1997 – opracowano system „The Wand” (bezbolesne znieczulenie).

Pierwsze wypełnienia

Rzymski uczony Aulus Cornelius Celsus żyjący w I wieku p.n.e. był autorem dzieła „De Medicina”, w którym zawarł podstawowe informacje dotyczące leczenia stomatologicznego. Sam stosował już wypełnienia z ołowiu (stąd nazwa „plomba”). W zależności od położenia geograficznego używano innego rodzaju materiału. W nowożytnej Europie oprócz ołowiu popularne stało się złoto oraz cyna. W VII w. w Chinach używano amalgamatu czyli stopu metali. Interesującym jest fakt, że na początku XX w. w Śłowenii znaleziono ząb (kieł młodego mężczyzny) z wypełnieniem z wosku pszczelego. Badania radiowęglowe potwierdziły, iż plomba pochodzi sprzed ponad sześciu tysiącleci.

Higiena jamy ustnej

Gałązki drewniane, płukanki ziołowe, skrobaki języka były znane wiele wieków p.n.e. W starożytnej Grecji myto zęby używając palca; czyszczono ich powierzchnię startymi skorupami jaj lub sproszkowanymi kośćmi. Współczesna pasta do zębów zawiera między innymi środki ścierne, pieniące, przeciwbakteryjne, sole, witaminy, a także wapń i fluor. W Afryce do dziś używa się tzw. mswaki, czyli patyka do żucia o właściwościach antybakteryjnych.

Od zawsze stosowano wykałaczki z drewna bądź z piór kaczki czy gęsi. Prototyp szczoteczki do zębów to jeden z najstarszych wynalazków ludzkości. Archeolodzy odnaleźli w niemieckiej miejscowości Minden szczoteczkę z kości zwierzęcej o długości ok. 10 cm. Pochodzenie przedmiotu datuje się na 1750 r. Pierwsze szczoteczki miały niestety jedną zasadniczą wadę – włosie było twarde i raniło dziąsła, ponadto szybko się zużywało. Dopiero w 1938 r. wynaleziono „Oral-B” – szczoteczkę z miękkimi nylonowymi włóknami, która szybko zyskała aprobatę dentystów. W latach dziewięćdziesiątych na rynku pojawiła się Oral-B Indicator ze specjalnymi włóknami, które zmieniając kolor sygnalizują użytkownikowi, że czas wymienić szczoteczkę na nową. Może ktoś pamięta ten telewizyjny "hit", który potrafił naprawdę na długo utkwić w pamięci? ;)



Na początku XIX w. podkreślano potrzebę stosowania nici dentystycznej. Jednak dopiero w 1882 r. firma Johnson&Johnson opatentowała pierwszą profesjonalną nić. Następnie dr Charles C. Bass w pierwszej połowie XX w. opracował nić nylonową, która sprawdzała się lepiej od tej wykonanej z jedwabiu.

Pierwsze płukanki robiono z ziół, octu, soli glinu. Specjalne mieszanki zawierały nieraz miód i dzikie oliwki. Receptur było wiele. Najczęściej płukano usta nie ze względów higienicznych, lecz przede wszystkim zdrowotnych (np. w celu wyleczenia gardła). Współczesne płyny do płukania jamy ustnej zawierają takie składniki, jak olejki eteryczne, fluorek sodu i chlorek cynku.

Mimo ogromnego postępu jaki dokonał się w XX-wiecznej medycynie, nie sposób odmówić naszym przodkom inwencji i mądrości życiowej, które niewątpliwie ukształtowały obraz współczesnej stomatologii.

poniedziałek, 10 czerwca 2013

Radiografia cyfrowa w stomatologii

Radiografia jest nieodzownym elementem wielu zabiegów stomatologicznych - zarówno na etapie planowania, jak i leczenia. Od ponad stu lat korzystamy z efektów pracy Wilhelma Roentgena, jednak współcześnie tradycyjna diagnostyka radiologiczna nie jest już wystarczająco efektywna.

Dotychczas stosowane zdjęcia rentgenowskie miały za zadanie zarejestrować obraz, przechować go i odpowiednio zaprezentować. Niestety możliwości jego udoskonalenia wyczerpały się. Im większą czułość zdjęcia chcemy uzyskać, tym pośrednio zwiększamy tzw. szum, a co za tym idzie, zmniejszamy rozdzielczość. Zatem zastosowanie nowych technologicznych rozwiązań w dziedzinie stomatologii było jedynie kwestią czasu.

Pierwszy detektor RVG (radiowizjograf) wprowadzono w Europie w 1987 r. Dziś aparaty cyfrowe za pomocą których wykonywane są zdjęcia wewnątrzustne zębowe czy panoramiczne, stanowią podstawowe wyposażenie nowoczesnego gabinetu stomatologicznego. Rentgen pozwala stwierdzić obecność próchnicy, ciał obcych, zębów zatrzymanych oraz wszelkich zmian patologicznych przy korzeniach.

Prześwietlenie zęba promieniami RTG wykonuje się m.in. w celach:

  • diagnostycznych – ustalenie przyczyn dolegliwości u pacjenta;
  • kontrolnych – sprawdzenie efektu przeprowadzonego zabiegu;
  • śród-zabiegowych – wykonanie prześwietlenia w trakcie leczenia;
  • przed leczeniem protetycznym.


System radiografii cyfrowej

Jest to urządzenie, na które składa się: lampa rentgenowska (część wytwarzająca promieniowanie X), część wizyjna (rejestrująca obraz), oraz część graficzna (prezentująca obraz na ekranie; umożliwiająca jego obróbkę).



Zdjęcia wykonane techniką cyfrową można przeglądać w dowolnej kolejności. Każdemu przypisane są dane pacjenta (imię i nazwisko, data urodzenia, data wykonania zdjęcia). Za pomocą numeru PESEL lub adresu pacjenta szybko można odnaleźć szukane zdjęcie.

Zastosowanie:

  • leczenie endodontyczne;
  • choroby przyzębia;
  • zabiegi chirurgiczne;
  • stomatologia dziecięca.


Zalety radiografii cyfrowej

1. Możliwa jest obróbka obrazu – lekarz przekształca obraz według potrzeb (dokonuje pomiarów, reguluje kontrast, pomniejsza bądź powiększa obraz, dodaje kolor, zwiększa ostrość) – w przypadku tradycyjnych metod RTG jamy ustnej obróbka obrazu na kliszy fotograficznej była dużo bardziej czasochłonna;
2. Lekarz  otrzymuje większą ilość cennych informacji niezbędnych przy podejmowaniu kolejnych decyzji związanych z leczeniem;
3. Możliwy jest pomiar gęstości optycznej tkanek zęba oraz wielkości ognisk próchnicowych;
4. Ochrona pacjenta przed zbyt dużą dawką promieniowania – redukcja szkodliwego promieniowania o 80 – 90 % (wysoka dawka promieniowania RTG jest główną wadą tradycyjnej radiografii);
5. Stomatolog może dokonywać pomiarów liniowych z dokładnością do 0,1 mm (np. zmierzenie długości kanału korzeniowego);
6. Wykonane zdjęcie jest widoczne na monitorze komputera w kilka sekund;
7. Automatyczna archiwizacja danych;
8. Prosta obsługa urządzenia.

Radiografia cyfrowa i obrazowanie 3D

Dwuwymiarowe zdjęcia panoramiczne coraz częściej zostają zastąpione rekonstrukcją obrazu 3D, który jest bardziej czytelny i przejrzysty. Obraz uzyskany dzięki tomografowi stożkowemu minimalizuje efekty zniekształcenia. Przekroje służące do diagnozy i leczenia uzyskiwane są podczas pojedynczego obrotu lampy wokół głowy pacjenta. Efekt poruszenia się badanego nie wpływa na wysoką jakość obrazu. Na monitorze komputera wyświetlany jest dowolny przekrój przedniej części czaszki.

Oprogramowanie komputerowe umożliwia wykonanie dokładnych pomiarów, a także precyzyjne określenie położenia struktur anatomicznych, co jest niezbędne przy zabiegach chirurgicznych czy implantacji. Stomatolog jest w stanie dostrzec u pacjenta ewentualne ubytki kości oraz określić lokalizację kanału nerwu zębowego. Dzięki temu może wszczepić implant w najbardziej optymalnym położeniu.

Dość częstym problemem w endodoncji są pozostawione w kanałach zębowych złamane narzędzia. Za sprawą najnowszej technologii łatwiej jest postawić właściwą diagnozę, zaplanować leczenie i przeprowadzić zabiegi. Ponadto prawidłowa ocena anatomii zęba, jak i lokalizacja ujść kanałowych jest potrzebne do właściwego oczyszczenia kanałów. Co więcej, radiografia cyfrowa pozwala właściwie ocenić efekty leczenia zęba.

poniedziałek, 22 kwietnia 2013

Wybielanie zębów - tak czy nie?

O śnieżnobiałym uśmiechu marzy chyba każdy z nas, ale niestety nie wszyscy zostaliśmy obdarzeni przez naturę idealnie białymi zębami. Barwę zębów dziedziczymy bowiem w genach i warto mieć tego świadomość. Oczywiście nasze codzienne przyzwyczajenia (picie kawy, palenie papierosów) oraz nie zawsze właściwy sposób dbania o higienę jamy ustnej, również wpływają na to jak prezentuje się nasz uśmiech. To jednak natura w dużej mierze sprawia, że nasze zęby (pod względem barwy) nie przypominają tych, jakie oglądamy w reklamach telewizyjnych czy filmach.

                                                                             źródło: fabfitfun.com via Fit on Pinterest


Pogoń za śnieżnobiałym uśmiechem


Media mają oczywiście dość znaczny wpływ na nasz światopogląd i w dużym stopniu kreują naszą wizję ideału. Nie inaczej jest w kwestii pięknego uśmiechu - a jeśli pięknego, to obowiązkowo porażającego niczym nieskalaną bielą. I nie ma w tym w zasadzie nic złego, jeśli do wybielania naszych zębów przystąpimy... z głową.

Od czego zacząć? Przede wszystkim od wizyty u stomatologa, a nie w drogerii czy aptece. To lekarz powinien ocenić stan naszych zębów - nie wszystkie bowiem można poddawać samodzielnym zabiegom wybielającym. Niestety wiele osób lekceważy ten najważniejszy, pierwszy krok i na własną rękę kupuje pasty wybielające, a często zamawia nawet drogie preparaty, których producenci obiecują błyskawiczne i spektakularne rezultaty. W efekcie może się okazać, że choć nasz uśmiech istotnie będzie bielszy, to będzie gościł na naszej twarzy zdecydowanie rzadziej - trudno bowiem o zachowanie świetnego humoru, gdy szkliwo naszych zębów zostanie zniszczone i nabawimy się nadwrażliwości na ciepłe lub zimne napoje albo kwaśne potrawy.

Warto też zdać sobie sprawę z faktu, że jeśli nasz naturalny kolor zębów odbiega od promowanego w mediach ideału, wybielenie nie będzie rozwiązaniem trwałym. Prędzej czy później nasze zęby znów nieco pociemnieją, zwłaszcza jeśli nie zmienimy naszych nawyków (a ciężko odzwyczaić się od picia kawy, nie mówiąc już o rzuceniu palenia - choć akurat w tym przypadku myśl o śnieżnobiałym uśmiechu mogłaby być dodatkową motywacją do zerwania z nałogiem).

                                                                                źródło: tnktrck.com via Ahmed on Pinterest


Zatem wybielać czy nie?

Jeśli czujemy, że barwa naszych zębów zdecydowanie przeszkadza nam w życiu, wstydzimy się uśmiechać "pełną buzią", a na zdjęciach co najwyżej lekko unosimy kąciki ust do góry, wówczas oczywiście warto poprawić sobie samopoczucie i zdecydować się na wybielenie zębów. Ale zrobić to należy w przeznaczonym do tego celu gabinecie i - najlepiej - pod czujnym okiem stomatologa. Tylko w takiej sytuacji zyskamy bowiem pewność, że nasze zęby będą nie tylko jaśniejsze, ale i zdrowe!

środa, 10 kwietnia 2013

Leczenie kanałowe z zastosowaniem mikroskopu stomatologicznego


Jeszcze stosunkowo niedawno tak zwana „kanałówka” była przez pacjenta kojarzona z niekończącymi się wizytami u stomatologa, wieloma godzinami spędzanymi w fotelu dentystycznym i nieznośnym bólem w trakcie zabiegu. Dziś, wraz z rozwojem najnowszych technologii, leczenie kanałowe odbywa się bezboleśnie, precyzyjnie i szybko. A wszystko to dzięki zastosowaniu mikroskopu.

W endodoncji pierwszy raz wykorzystano mikroskop na początku lat sześćdziesiątych XX-ego wieku we Włoszech. Zainteresowanie mikroendodoncją wzrastało. W latach osiemdziesiątych dr Gary Carr zaprojektował mikrolusterka - niezwykle przydatne w pracy endodonty. Istnieje prawdopodobieństwo, że w niedalekiej przyszłości mikroskop stomatologiczny na dobre wyprze z użycia tradycyjne instrumentarium endodontyczne.



Obecnie mikroskop jest wykorzystywany w różnego rodzaju zabiegach – w usuwaniu próchnicy (mikropreparacja), w leczeniu chirurgicznym (ekstrakcje zębów, mikrochirurgia endodontyczna)
i protetycznym (preparacja zębów).

W ciągu kilkunastu ostatnich lat na rynku medycznym pojawiło się kilka nowoczesnych modeli mikroskopów, które znalazły szerokie zastosowanie w stomatologii, okulistyce, laryngologii, ginekologii czy chirurgii.

Kilka ciekawostek

Montaż mikroskopu musi zapewniać stabilność (montuje się go zatem przy suficie, na ścianie, podłodze, bądź na odpowiednio przygotowanym stojaku). Dzięki niemu możliwe jest dokumentowanie etapów pracy stomatologa za pomocą filmu lub zdjęcia. Dodatkowe filtry zapobiegają przedwczesnemu twardnieniu substancji wypełniających oraz zwiększają kontrast naczyń znajdujących się w tkance, co ułatwia pracę lekarzowi.

Korzyści płynące z zastosowania mikroskopu w endodoncji:

  • zdecydowanie szybsze i łatwiejsze odnalezienie wszystkich kanałów korzeniowych, oczyszczenie ich oraz dokładne wypełnienie;
  • ergonomiczna konstrukcja mikroskopu zapewniająca komfort pracy lekarza;
  • możliwość wykonania zabiegu bez naruszenia kości i struktury korzeni;
  • możliwość znacznego powiększenia pola zabiegowego;
  • możliwość dokładnego usunięcia z kanałów fragmentów narzędzi endodontycznych, resztek substancji wypełniających czy innych materiałów stomatologicznych;
  • udrożnienie bardzo wąskich lub zamkniętych kanałów korzeniowych;
  • postawienie prawidłowej diagnozy nawet w wyjątkowo skomplikowanych przypadkach chorób miazgi zębowej oraz podjęcie właściwego leczenia;
  • precyzyjnie wykonane leczenie kanałowe pod mikroskopem zapobiega nawrotom infekcji, a  co za tym idzie - rewizji leczenia kanałowego.


Leczenie

Leczenie kanałowe pod mikroskopem nie odbiega znacznie od leczenia tradycyjnego. Nad głową pacjenta umieszcza się mikroskop, dzięki któremu lekarz ma wgląd do wnętrza zęba. Leczony ząb należy starannie zabezpieczyć i odizolować od śliny – w tym celu na chory ząb nakłada się specjalną gumę – koferdam. Na gumę zakłada się klamrę - dobieraną w zależności od wielkości zęba. Dzięki temu pacjent może swobodnie przełykać, oddychać oraz komunikować się z lekarzem. Następnie stomatolog usuwa chorą miazgę, oczyszcza kanały korzeniowe i wypełnia je gutaperką – termoplastyczną substancją pochodzenia naturalnego, która uniemożliwia przenikanie bakterii z jamy zęba do tkanek okołowierzchołkowych.

Mikroskop stomatologiczny umożliwia wielokrotne powiększenie oraz maksymalne podświetlenie pola widzenia, co jest niezbędne podczas wykonywania tak precyzyjnych zabiegów. Wysokiej klasy przyrząd zapewni obraz o bardzo dobrej jakości, a widoczność najmniejszych szczegółów może wpłynąć na końcowy efekt leczenia.


Zdarza się, że tradycyjne leczenie kanałowe nie odnosi oczekiwanego skutku – wówczas zabieg z użyciem mikroskopu jest wręcz wskazany. Dzięki temu, ząb skazany wcześniej na ekstrakcję, zostaje wyleczony
i może prawidłowo funkcjonować przez wiele lat.