5 pytań o choroby przyzębia

Przyzębie to część składowa narządu żucia, która ma za zadanie unieruchomić zęby i chronić tkanki przed działaniem negatywnych czynników – na przykład przed wdaniem się zakażenia spowodowanego działaniem bakterii. Przyzębie zbudowane jest z dziąsła, ozębnej, kości wyrostka zębodołowego i okostnej, a także cementu korzeniowego. Ozębna nie tylko utrzymuje zęby w zębodołach, ale także amortyzuje siły mechaniczne podczas żucia, czy też pozwala odczuwać nacisk na zęby podczas spożywania pokarmów. Dzięki wiązadłom ozębnej ząb nie jest sztywno umocowany w zębodole, lecz wykazuje niewyczuwalną ruchomość fizjologiczną, konieczną do prawidłowego funkcjonowania całego narządu żucia.

Choroby przyzębia – skąd się biorą?

Za choroby przyzębia odpowiadają bakterie oraz grzyby znajdujące się w jamie ustnej. Wyróżnia się kilka typów chorób przyzębia, w zależności od rozległości choroby, jej lokalizacji i stopnia zaawansowania. Pacjent może cierpieć z powodu przewlekłego zapalenia przyzębia lub ostrego stanu przyzębia wywołanego m.in. martwiczo-wrzodziejącym zapaleniem dziąseł. 

Źródła zapalenia:

• niedostateczna higiena jamy ustnej
• zła dieta
• nawyk oddychania przez usta
• palenie papierosów i inne używki
• choroby ogólne (np. cukrzyca, białaczka)
• zaburzenia hormonalne
• przyjmowanie niektórych leków
• choroby wirusowe
• czynniki uwarunkowane genetycznie

Jakie są przyczyny chorób dziąseł?

Krwawienie, opuchnięcie lub zaczerwienienie dziąseł, to widoczne gołym okiem objawy choroby przyzębia. U pacjentów najczęściej występuje zapalenie dziąseł spowodowane narastającą płytką nazębną. Wśród przyczyn chorób dziąseł należy wymienić:

• zaburzenia hormonalne
• choroby krwi i inne choroby ogólnoustrojowe
• przyjmowanie niektórych leków
• zaburzenia odżywiania
• infekcje jamy ustnej 
• wszelkiego rodzaju urazy mechaniczne

Zapalenie przyzębia – jak często występuje?

Z chorobami przyzębia może się zmagać nawet 25% pacjentów w Polsce. Według przeprowadzonych statystyk, choroby przyzębia są częściej diagnozowane u mężczyzn oraz u osób starszych. 

Jakie są jego objawy?

Są to przede wszystkim:

• ból podczas spożywania pokarmów
• krwawienie, zaczerwienienie, zmieniony kształt dziąseł
• przykry zapach z ust
• obrzęki w obrębie jamy ustnej

Jeśli zauważysz u siebie któryś z wyżej wymienionych objawów, koniecznie skonsultuj się z lekarzem dentystą.

Jakie są sposoby leczenia chorób przyzębia?

Kluczową rolę w przeciwdziałaniu chorobom przyzębia odgrywa staranna higiena jamy ustnej. Tu nie ma miejsca na kompromis, a jak wiadomo, lepiej zapobiegać niż leczyć. Natomiast jeśli zauważymy u siebie niepokojące objawy, nie zwlekajmy z wizytą u stomatologa. Lekarz przeprowadzi wywiad i podejmie stosowne kroki – może zalecić antybiotykoterapię i/lub stosowanie specjalnej płukanki do ust. Jednak pierwszym etapem leczenia jest przeprowadzenie zabiegów higienizacyjnych, mających na celu usunięcie kamienia nazębnego. 

Jak uniknąć nawrotu choroby?

Przede wszystkim należy konsekwentnie przestrzegać zasad higieny jamy ustnej i regularnie zaglądać do gabinetu stomatologicznego. Dokładne szczotkowanie i nitkowanie zębów ma kluczowe znaczenie dla utrzymania dobrej kondycji zdrowotnej całej jamy ustnej.

Masz nadwagę? Odwiedź... dentystę!

Choć stomatolog nie ułatwi pozbycia się zbędnych kilogramów, może pozwolić osobom otyłym w walce z chorobami przyzębia. Jak bowiem wskazują badania przeprowadzone przez University College London, to właśnie cierpiący na nadwagę są bardziej narażeni na schorzenia jamy ustnej.

W badaniu przeprowadzonym przez wspomniany wyżej uniwersytet wzięło udział 286 uczestników (warto wspomnieć, że byli wśród nich palacze i ci, którzy zerwali z nałogiem). Najważniejszy jednak był wskaźnik BMI - średni wskaźnik masy ciała dla grupy kontrolnej wynosił niewiele ponad 24, zaś dla grupy badanej - 26,52. 

Wyniki badań nie pozostawiały wątpliwości. Osoby z nadwagą miały szereg problemów związanych z kondycją jamy ustnej. Znacznie częściej niż w grupie kontrolnej występowało u nich:

• krwawienie dziąseł
• silniejsze gromadzenie płytki nazębnej
• czynniki powodujące konieczność usunięcia zębów (w efekcie mieli ich mniej, niż osoby o prawidłowej masie ciała)

Dlaczego otyli mają aż tak dużą skłonność do cierpienia na choroby przyzębia. Prawdopodobnie ma to związek z faktem, że ich organizmy wytwarzają duże ilości cytokiny białka - ich nadmiar może doprowadzić do uszkodzenia dziąseł lub zmniejszyć dopływ krwi do tkanek, co prowadzi do rozwoju choroby.

Warto zatem pamiętać - walka z nadwagą jest istotna także z punktu widzenia zdrowia jamy ustnej, a osoby z podwyższonym wskaźnikiem BMI, powinny częściej korzystać z wizyt kontrolnych u stomatologów.

Periodontologia - przyczyny i skutki chorób przyzębia

Periodontologia to dziedzina stomatologii, w zakres której wchodzi leczenie dziąseł oraz innych tkanek okalających zęby. Komórki bakteryjne znajdujące się w jamie ustnej, a ściślej w płytce nazębnej, są przyczyną zapalenia przyzębia, którego początkowa faza objawia się w krwawieniu dziąseł. Bakterie w podstępny sposób stopniowo niszczą tkanki wokół zęba. Obecnie ponad połowa populacji cierpi na paradontozę, która – jeśli nie jest leczona – może doprowadzić do całkowitej utraty zębów.

Przyczyny chorób przyzębia:
- płytka nazębna;
- nieprawidłowe usytuowanie zęba, niewłaściwie ukształtowane wypełnienia i uzupełnienia protetyczne sprzyjające odkładaniu się płytki nazębnej;
- nieleczona próchnica;
- palenie papierosów;
- zła dieta, stres, zmiany hormonalne;
- uwarunkowania anatomiczne, genetyczne (np. nieprawidłowy zgryz);
- choroby przewlekłe (osteoporoza, cukrzyca, alergie), stosowanie niektórych leków.

Objawy:
- zaczerwienienie oraz krwawienie dziąseł podczas szczotkowania;
- kamień nazębny, osad;
- nieświeży oddech, niesmak w ustach;
- nadwrażliwość zębów;
- rozchwianie, przemieszczanie się zębów, powstawanie szpar między zębami;


Choroby przyzębia dotyczą najczęściej osób dorosłych. Statystycznie pierwsze objawy pojawiają się w wieku ok. 30 lat. Według uśrednionych danych na dolegliwość w postaci parodontozy szczególnie narażeni są mężczyźni oraz kobiety w ciąży (III trymestr). Wczesne zdiagnozowanie choroby przyzębia znacznie skraca proces leczenia, dlatego tak ważna jest odpowiednia higiena jamy ustnej oraz regularne wizyty u stomatologa.

Do podstawowych zabiegów periodontologicznych zalicza się:
- skaling naddziąsłowy i poddziąsłowy – jest to oczyszczanie i polerowanie zębów przy użyciu odpowiedniego zestawu końcówek i aparatów ultradźwiękowych.
- kiretaż zamknięty i otwarty – polega na oczyszczeniu kieszonek przyzębnych; stosowany w przypadku zaawansowanych chorób przyzębia.
- piaskowanie zębów – czyli zabieg usunięcia powierzchniowych przebarwień i osadu po kawie, herbacie, tytoniu; bezpośrednio po piaskowaniu zaleca się lakierowanie zębów dzięki któremu utworzona zostanie powłoka chroniąca tkankę zębową przed działaniem komórek bakteryjnych.
- augmentacja kości – zabieg ten jest przeprowadzany w celu odbudowy zniszczonej wskutek stanów zapalnych kości.

Terapia periodontologiczna:
1. Faza początkowa to etap higienizacji. Usuwany jest kamień nazębny i osad. Lekarz przekazuje pacjentowi niezbędne informacje na temat właściwej higieny jamy ustnej. Doradza jaki rodzaj pasty, żelu, płynu do płukania ust wybrać.
2. Etap właściwy terapii podczas którego wykonywany jest skaling głęboki, augmentacja kości, kiretaż – w zależności od stopnia zaawansowania choroby.
3. Ostatnia faza to podtrzymanie dotychczasowych efektów leczenia. Dzięki wizytom kontrolnym oraz odpowiedniej dbałości o higienę jamy ustnej możemy zapobiec nawrotom choroby przyzębia.

W rzeczywistości to, czy całkowicie wyeliminujemy stany zapalne dziąseł i innych tkanek okołozębowych zależy od pacjenta oraz jego determinacji. Jeśli nie będzie przestrzegał zaleceń lekarza bądź przerwie leczenie, stan chorobowy jedynie się pogłębi. Możemy uniknąć żmudnego, długotrwałego procesu przywracania zdrowia naszym zębom i dziąsłom – wystarczy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy obserwujemy u siebie któreś z wyżej wymienionych objawów chorób przyzębia. Jeśli tak, nie zwlekajmy z wizytą u specjalisty.