Ziołolecznictwo w stomatologii

W dawnej Polsce z pewną dozą podejrzliwości podchodzono do wszelkich leków. Przyczyn nieufności można doszukiwać się w ówczesnym pojmowaniu choroby i jej ścisłej korelacji z wiarą oraz religijnością człowieka. Wystąpienie jakichkolwiek dolegliwości poczytywane było jako znak z nieba. A któż śmiałby walczyć za pomocą środków leczniczych z nieubłaganym losem? Dlatego do medykamentów podchodzono z niebywałą ostrożnością.

Trzeba również dodać, że przed wiekami obawiano się skutków ubocznych stosowania leków. Bardzo często sami lekarze nie byli w stanie ich przewidzieć. Z tego względu chętniej sięgano po zioła na bazie których komponowano proste lekarstwa. Jak podają źródła, w dawnej Polsce stosowano ponad 150 gatunków roślin o właściwościach leczniczych. Wśród nich wymienia się m.in. żywokost, pokrzywy, piołun, lawendę, czarny bez, goździki, melisę czy chociażby miętę.
 

Z zebranych roślin sporządzano wywary, ekstrakty, syropy, proszki lub maści. Nieraz łączono je z alkoholem lub octem, aby wzmocnić ich dobroczynne działanie. Większość popularnych ziół znalazła zastosowanie we współczesnej medycynie i kosmetologii.

O chorobach jamy ustnej w „Compendium medicum auctum”

Pierwsze wydanie tej skarbnicy wiedzy na temat dawnych sposobów leczenia chorób pojawiło się w XVII wieku. W rozdziale „O chorobach ust, to jest podniebienia, języka, dziąseł, zębów” czytamy: „na zęby słabe, chwiejące się weź żołędzi ćwierć łota [...] róży suchej pół garści, warz w kwarcie wina żeby na palec wyrzało, przecedziwszy wymywaj zęby kilkakroć na dzień […] albo weź skórek granatowych półtory ćwierci łota, hałunu półtory ćwierci łota, szałwii pół ćwierci łota, warz to wszystko w winie, w occie i w wodzie, w różnych częściach przecedziwszy trzymaj często w [ustach]” (s. 69-70). A w innym miejscu: „[na ból zęba] weź korzenia pokrzywianego czosnku, gałki muszkatowej, szafranu, wszystkiego po trosze warz w winie na poły z octem, przecedziwszy bierz w usta tego trunku potrosze i trzymaj przez czas jaki, wypluwaj a inszy bierz, często to powtarzaj, uznasz [ulgę]” (s. 70). Jednym z wielu zaleceń jest trzymanie przy bolącym zębie korzenia szczawiu wykopanego wiosną lub też smarowanie bolącego miejsca olejkiem bukszpanowym (s. 71).
W rozdziale tym znajdziemy także przepis na wywar stosowany w przypadku spuchniętych dziąseł: „weź głowienek szałwii, rzeżuchy ogrodnej białej, warz w winie z octem na poły, przecedź, przydaj trochę mirry, hałunu, płocz często usta [...]” (s. 73).

Stosowanie niektórych składników zapewne jest dla nas dość zaskakujące. Niemniej już na podstawie tych krótkich wypisów z kompendium widać, że rośliny odgrywały ogromną rolę w leczeniu wszelkich dolegliwości w obrębie jamy ustnej. Wiele z nich spełnia swe lecznicze zadanie także dziś:

• rumianek oraz szałwia – hamują rozmnażanie bakterii, działają kojąco w przypadku infekcji, parodontozy, chorób dziąseł
• ziele krwawnika – ma właściwości antybakteryjne, przyspiesza gojenie się ran i owrzodzeń w obrębie jamy ustnej
• tymianek – olejek z tymianku sprawdzi się w leczeniu zapalenia jamy ustnej, aft, opryszczek, chorób przyzębia
• korzeń omanu oraz tarczycy bajkalskiej – posiada właściwości przeciwgrzybicze i przeciwzapalne
• lipa i czarny bez – zalecany w przypadku owrzodzeń i częstych nawrotów aft
• kora oczaru i dębu – posiada właściwości ściągające i przeciwkrwotoczne, może być stosowana w leczeniu półpaśca, zapalenia błon śluzowych.

Ziołowe preparaty i wywary są na ogół bezpieczne dla naszego zdrowia. Jednak stosowane w nadmiarze lub w połączeniu z innymi lekami czy antybiotykami mogą dawać niepożądane efekty uboczne. Dlatego wprowadzenie leku – również ziołowego -  warto skonsultować z dentystą.

Choroby miazgi zębów

Miazga stanowi zasadniczy element struktury zęba. Ta mocno unerwiona i unaczyniona tkanka występuje w komorze zęba, a także w korzeniach zębowych. 

Od jej kondycji zależy zdrowie naszego uzębienia. Można wyróżnić kilka stanów zdrowia miazgi zęba:

• miazga zdrowa – żywa, nie dotknął jej żaden stan zapalny
• miazga z zapaleniem bezobjawowym – również jest żywa, ale w jej obrębie występuje stan zapalny; co istotne, zapalenie to nie wywołuje bólu
• miazga z zapaleniem objawowym – stanom zapalnym tkanki towarzyszy ból zęba
• miazga martwa – nie reaguje na bodźce; miazga może być martwa częściowo lub całościowo

Jak rozpoznać chorobę miazgi?

Trafnie postawiona diagnoza co do stanu zdrowia miazgi zęba umożliwia podjęcie właściwego leczenia. Znaczenie będą miały także subiektywne odczucia bólu, które Pacjent powinien jak najdokładniej opisać. Nierzadko już na tej podstawie można wstępnie określić kondycję zdrowotną miazgi. Zdarza się, że źródłem bólu zęba nie jest choroba miazgi, a kłopoty z krążeniem lub migrena.

W rozpoznaniu choroby stomatolog dokładnie ogląda ząb, ocenia wielkość zmian próchnicowych, a także sprawdza reakcje tkanki na dotyk oraz bodźce, takie jak np. opłukiwanie zęba. W trakcie badania możliwe jest określenie ewentualnych ubytków w tkance wokół zęba i wykrycie wszelkich zmian w miazdze.

Przyczyny chorób miazgi

Przyczyną choroby miazgi może być czynnik zakaźny lub niezakaźny. Najczęściej powodem stanu chorobowego są bakterie wnikające w tkankę, następstwem czego jest powolne powstawanie ognisk martwiczych.

W jaki sposób dochodzi do choroby miazgi?

Bakterie mogą wedrzeć się do tkanki za sprawą ubytku bądź też poprzez uszkodzoną powierzchnię szkliwa. Zdarza się, że niektóre drobnoustroje i toksyny atakują zdrową jeszcze zębinę. Do chorób miazgi może dojść także wskutek urazów, takich jak złamanie poprzeczne korzenia zębowego lub w sytuacji, gdy w wypełnieniu pojawi się szczelina. Inną przyczyną zakażenia miazgi może okazać się „przerwanie” unaczynionej tkanki wskutek np. zwichnięcia zęba. W efekcie następuje niedokrwienie głębszych partii zęba. Dróg, którymi bakterie przedostają się do miazgi jest wiele. Prawidłowe określenie podłoża choroby pozwala podjąć właściwe leczenie stomatologiczne.

Istnieje ponadto szereg niezakaźnych przyczyn chorób miazgi. Wśród nich są bodźce mechaniczne, takie jak złamanie zęba, niepoprawnie wykonana plomba czy też zbytnie uciskanie zębów w trakcie leczenia ortodontycznego.

Inną grupę bodźców mających wpływ na rozwój choroby miazgi stanowią bodźce chemiczne powodujące podrażnienie zębiny (bardzo kwaśne, słone lub słodkie produkty żywnościowe, toksyczne związki chemiczne).

Wielu pacjentów skarży się na nadwrażliwość zębów spowodowaną spożywaniem bardzo zimnych lub gorących pokarmów. Takie bodźce termiczne również mogą być przyczyną uszkodzeń miazgi zęba.

Nierzadko okazuje się, że ząb jest czuły na bodźce świetlne w postaci promieniowania nadfioletowego, występującego m.in. w trakcie wybielania zębów. Jednak bardzo często zapominamy, że również nasza dieta oraz styl życia mogą być powodem chorób miazgi. Brak minerałów, witamin i innych substancji odżywczych może sprzyjać powstawaniu zakażeń w obrębie jamy ustnej.

Właściwa klasyfikacja chorób miazgi jest niezbędna do podjęcia leczenia stomatologicznego. W zależności od stopnia zapalenia miazgi przeprowadzane jest leczenie zachowawcze, endodontyczne lub też ekstrakcja.

Czym jest stomatologia anty-aging?

Stomatologia anty-aging wchodzi w zakres stomatologii estetycznej i w szybkim tempie zyskuje na popularności również w Polsce. Grono specjalistów w tej dziedzinie pracuje nie tylko nad leczeniem zębów swoich pacjentów, ale także nad poprawą ogólnego wyglądu całej twarzy. Zarówno kondycja naszej skóry, jak i stan uzębienia uwidaczniają postępujący proces starzenia. I tutaj z pomocą przychodzi nowoczesna stomatologia, która nie tylko leczy zęby, ale w widoczny sposób zapobiega oznakom starzenia.

Stomatologia anty-aging to szereg zabiegów mających na celu zachowanie bądź przywrócenie pięknego uśmiechu. Wśród nich znaleźć można m.in.:

• lifting stomatologiczny – kompleksowe leczenie zębów oraz wad zgryzu, które mają wpływ na wygląd twarzy
• ortolifting – spłycanie zmarszczek poprzez poszerzenie łuku zębowego, które ma na celu skorygowanie rysów twarzy 
• bonding – dzięki tej metodzie możliwe jest nadanie zębom śnieżnobiałego koloru bez przebarwień, zlikwidowanie diastemy oraz skorygowanie wszelkich niedoskonałości uzębienia (m.in. w przypadku złamania lub ukruszenia zęba).

Konsekwencje ścierania się zębów

Z wiekiem nasze zęby stają się coraz krótsze za sprawą stopniowego ścierania się. Wówczas mięśnie oraz skóra twarzy zaczyna tracić swe naturalne oparcie. Wokół ust pojawiają się bruzdy i zmarszczki, które sprawiają, że wyglądamy starzej. Braki w uzębieniu tylko pogłębiają proces starzenia, dlatego tak istotna jest odpowiednia pielęgnacja zębów już od najmłodszych lat. Dzięki regularnemu przeprowadzaniu podstawowych zabiegów dentystycznych oraz skorygowaniu wad zgryzu  jesteśmy w stanie wydłużyć „żywotność” naszego uzębienia o kilka, a nawet kilkanaście lat. Warto również pamiętać, że nie bez znaczenia będą tutaj nawyki żywieniowe oraz prowadzony tryb życia.

Zaawansowana stomatologia estetyczna

Dzięki najnowszym technologiom wykorzystywanym w stomatologii estetycznej możemy cieszyć się nie tylko białym i równym uśmiechem. Specjalistyczne zabiegi pozwalają również:

• wymodelować i uwydatnić usta
• zlikwidować zwiotczenia w okolicach ust
• wymodelować kontur brody
• zapobiec ścieraniu się zębów
• zapobiec cofaniu się dziąseł

Nowoczesne narzędzia stomatologii przeciwstarzeniowej

Specjaliści na co dzień zajmujący się „naprawą” uśmiechu swoich pacjentów mają w swym zasięgu szereg nowoczesnych narzędzi oraz rozwiązań stomatologii estetycznej. Popularne są przede wszystkim licówki, aparaty ortodontyczne, wysokiej jakości protezy oraz implanty. W leczeniu ortodontycznym wykorzystywane są szyny okluzyjne, a sam proces eliminowania wad zgryzu powinien współgrać z pracą kości szczęk oraz mięśni twarzy.
W zaawansowanym leczeniu z zakresu stomatologii anty-aging stosowane są również biomateriały, botoks, a nawet przeszczepy tkankowe.

Stomatologia przeciwstarzeniowa powinna być priorytetem każdego, komu zależy na zachowaniu młodego wyglądu na dłużej. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy od razu poddać się szeregowi skomplikowanych zabiegów. Ważne jest, aby od najmłodszych lat odpowiednio dbać o zęby, systematycznie leczyć wszelkie schorzenia w obrębie jamy ustnej, zwalczać przebarwienia i nie dopuścić do rozprzestrzeniania się próchnicy. Są to podstawowe zalecenia, które w znacznym stopniu pomogą nam zachować zdrowy i piękny uśmiech przez wiele lat.

Zęby zatrzymane

Problem zatrzymania zęba lub zębów może mieć poważne konsekwencje dla funkcjonowania jamy ustnej. Dotyczy przede wszystkim zębów trzecich trzonowych (górnych i dolnych), górnych kłów oraz dolnych przedtrzonowców. Warto pamiętać, że ząb zatrzymany jest zębem w pełni wykształconym, tkwiącym w kości szczęki bądź żuchwy. Zdarza się, że problematyczny ząb znajduje się w felernym położeniu przez wiele lat, aż do momentu, kiedy zostanie usunięty chirurgicznie. 

Do zatrzymania prawidłowego wzrostu zęba może dojść w kilku przypadkach:

• kiedy sąsiednie zęby blokują wyrżnięcie się zęba
• gdy zęby są duże i w efekcie brakuje miejsca  w łuku zębowym
• gdy występują zęby nadliczbowe
• kiedy występują torbiele lub inne guzy szczęki
• gdy niewyrżnięty ząb ma nietypową budowę
• kiedy wystąpił uraz w okolicy wyrostka zębodołowego
• w przypadku rozszczepu wyrostka zębodołowego
• z uwagi na uwarunkowania genetyczne

Na zatrzymanie narażone są szczególnie ósemki, które nie znajdują dla siebie miejsca w łuku zębowym. Może to doprowadzić do stanów zapalnych, bólu, obrzęków, nieświeżego oddechu i szybszego rozwoju próchnicy. Wówczas konieczne jest podjęcie leczenia stomatologicznego.
Podobnie wygląda sytuacja z górnymi kłami, które wyrzynają się później i mogą ulec zatrzymaniu bądź wykrzywieniu z uwagi na stłoczenie obecnych już zębów.

Zwykle zaleca się usunięcie zęba zatrzymanego nawet wtedy, gdy na dany moment nie sprawia on problemu. Ma to na celu zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań, które w przypadku starszych osób mogą mieć dość nieprzyjemny przebieg.

Na ogół, im wcześniej zajmiemy się zębem zatrzymanym, tym lepiej. Ekstrakcja takiego zęba ma na celu:

• zmniejszenie ryzyka powstania próchnicy lub infekcji
• zapobieganie chorobom przyzębia oraz resorpcji korzenia
• zapobieganie powstawania guzów i torbieli
• ułatwienie założenia protezy
• ułatwienie leczenia ortodontycznego
• przyspieszenie gojenia przyzębia

Trzeba jednak pamiętać, że w niektórych przypadkach ekstrakcja zęba zatrzymanego nie jest wskazana. Mowa przede wszystkim o osobach starszych lub tych, którzy zmagają się z różnego typu schorzeniami ogólnoustrojowymi.

Postępowanie w przypadku zęba zatrzymanego

Wyrżnięcie się zęba może być wspomagane przez zabiegi zachowawczo-chirurgiczne, czyli na przykład wycięcie kaptura dziąsłowego, pod którym znajduje się zatrzymany ząb, a następnie podawanie odpowiednich leków. Jednak w przypadku zbytniego stłoczenia zębów wskazane jest jego usunięcie. Nierzadko dostęp do zatrzymanego zęba jest utrudniony i trzeba usunąć zęba lub zęby z nim sąsiadujące.
Podsumowując, nie ma jednego słusznego rozwiązania problemu zatrzymanego zęba. Przebieg leczenia zależy od wielu czynników, a przede wszystkim od położenia problematycznego zęba. W związku z tym leczenie może obejmować zarówno działania zachowawcze, ortodontyczne, jak i chirurgiczne.

Choroby języka

Odpowiednia higiena jamy ustnej powinna obejmować nie tylko zęby i dziąsła, ale także język. Na rynku dostępne są specjalne szczoteczki do zębów, które zaopatrzone są w gumową „tarkę” do czyszczenia języka oraz wewnętrznej powierzchni policzków. Można nabyć również zwykłą skrobaczkę do języka, dzięki której bez trudu pozbędziemy się wszelkich bakterii. 

Badanie języka może dostarczyć sporo ważnych informacji na temat naszego stanu zdrowia. Ocenia się jego kolor, obecność bolesnych guzków, odcień nalotu, a nawet kształt i wielkość. Zdrowy język ma kolor czerwono-różowy, jest gładki, bez owrzodzeń i uwypukleń. Odznacza się pełną ruchomością. Natomiast wszelkie zmiany i nieprawidłowości w jego budowie mogą świadczyć o różnego rodzaju schorzeniach. Czasami są to dolegliwości związane stricte z obszarem jamy ustnej (np. zapalenie aftowe, opryszczka, uraz mechaniczny – np. przygryzienie języka). Innym razem występujące dysfunkcje powiązane są ze znacznie poważniejszymi problemami zdrowotnymi całego organizmu.

Gdy język boli
Pierwszym sygnałem ostrzegawczym jest zwykle ból języka. Może on nastąpić w wyniku:

• wystąpienia afty
• założenia biżuterii na języku
• infekcji bakteryjnych
• niedoboru witamin, m.in. B1, B3, B6
• wystąpienia alergii
• nadmiernego picia alkoholu i palenia tytoniu
• noszenia  niedopasowanej protezy bądź aparatu ortodontycznego
• urazu mechanicznego (przygryzienie, oparzenie, kontakt z drażniącą substancją)

Warto jednak pamiętać, że chory język nie zawsze boli. Dysfunkcja może się przejawiać w zupełnie inny sposób - na przykład zaburzenie ruchomości języka lub odczuwania smaków. To ostatnie najczęściej spowodowane jest wieloletnim paleniem tytoniu, stosowaniem niektórych leków, przeprowadzonym zabiegiem chirurgicznym, czy też chorobą nowotworową i związaną z nią chemioterapią. Natomiast zmiany w unaczynieniu języka mogą mieć związek m.in. z chorobą miażdżycową.

Wpływ choroby na wygląd języka

Należy pamiętać, że nalot na języku zwykle nie świadczy o dysfunkcji samego języka, lecz może mieć związek z chorobą ogólnoustrojową.
 

W zależności od rodzaju infekcji język, a także nalot na nim ma nieco inny kolor. I tak, w przypadku zakażenia paciorkowcami nalot jest białoszary z jednoczesnym powiększeniem brodawek smakowych. Infekcja wirusowa objawia się żółtymi pęcherzykami i bolesnymi nadżerkami. Wystąpieniu odry towarzyszy zwykle dość gruby nalot. Jeśli na przykład wystąpił zespół wstrząsu toksycznego, język staje się mocno czerwony, a biały lub żółty odcień nalotu jest często wynikiem zakażenia układu pokarmowego lub zaburzeń żołądkowych. Nienaturalnie blady język może stanowić sygnał, że mamy anemię i potrzebujemy znacznej dawki żelaza.

U niektórych mogą pojawić się plamy na języku (tzw. język geograficzny). Zwykle są objawem rogowacenia białego bądź wystąpienia wirusa Epsteina-Barr u nałogowych palaczy lub u osób zarażonych HIV. Przyczyną plam może być również infekcja grzybicza.

Trzeba jednak wiedzieć, iż opisane powyżej infekcje i choroby nie u każdego będą widoczne na języku. Tak samo nie każdy nalot lub zgrubienie musi świadczyć o konkretnej chorobie. Zdarza się, że nalot powstał na skutek zaniedbań w zakresie higieny jamy ustnej. Pamiętajmy więc o codziennym oczyszczaniu języka. Dzięki temu zmniejszymy ryzyko powstawania próchnicy oraz nieświeżego oddechu.

Ząb prawdę ci powie, czyli o stomatologii w kryminalistyce

Dziedzina stomatologii sądowej, choć nie jest w Polsce tak popularna jak na przykład w USA, to stwarza ogromne możliwości rozwikłania rozmaitych zagadek o podłożu kryminalnym. Wiedza z zakresu zdrowia oraz patologii w obrębie jamy ustnej coraz częściej wykorzystywana jest w sądownictwie. Zapewne większość z nas kojarzy seriale kryminalne takie jak „CSI” czy „Kości”. Motyw rozpoznania szczątków ludzkich w oparciu o pozostałości zębów powtarza się w nich bardzo często. 

Za początek stomatologii sądowej uznaje się koniec XIX wieku, kiedy to wydano pracę naukową dr Oscara Amoedo zatytułowaną „Sztuka stomatologiczna w medycynie sądowej”. Jednak już wcześniej, bo w I wieku n.e. próbowano dokonywać identyfikacji ciała zmarłego analizując rozmieszczenie zębów w łukach zębowych.

Moc dowodowa
Dokumentacja stomatologiczna, podobnie jak odciski palców czy próbki DNA dostarczają wielu informacji pomocnych w śledztwie. Niezwykle trudno byłoby odnaleźć dwie osoby o identycznych cechach uzębienia. Ponadto tkanki twarde zębów bardzo trudno zniszczyć, a proces rozkładu trwa dłużej niż w przypadku kości, dlatego zęby są idealnym materiałem do badań mających na celu identyfikację zwłok.

Szczególną uwagę zwraca się na:

• kształt oraz wielkość zębów
• rozmieszczenie ich w linii łukowej
• nieprawidłowości w budowie oraz położeniu zębów
• ubytki 
• miejsca starcia szkliwa

Źródłem istotnych danych dla sprawy mogą być same wypełnienia (rodzaj plomby, jej kształt, wielkość), protezy, aparaty ortodontyczne, mostki, a także wykonane u stomatologa zdjęcia pantomograficzne czy odlewy zębów.

Badanie tkanki zębowej może pomóc określić:

• wiek osoby zmarłej
• jej nawyki żywieniowe (rodzaj diety)
• tryb życia (ewentualne nałogi)
• niektóre choroby i dolegliwości z którymi zmagała się ofiara
• nawyki takie jak np. onychofagia (obgryzanie paznokci)

Odontologia, czyli nauka o budowie i rozwoju zębów stanowi nieocenioną pomoc w trakcie identyfikacji ofiar katastrof. Analiza stanu uzębienia nie zawsze daje 100% pewność co do tożsamości osoby, ale stanowi dobrą alternatywę dla badania DNA, które – zwłaszcza w przypadku masowych katastrof – często jest niemożliwe do przeprowadzenia.

Analiza śladów pozostawionych przez zęby na ciele ofiary umożliwia również rozpoznanie samego przestępcy.  Ślady ugryzienia są widoczne nawet kilka tygodni po śmierci danej osoby. Dopuszczenie tego rodzaju dowodu w procedurze sądowej nastąpiło po raz pierwszy w Anglii w 1906 r., kiedy to włamywacz ugryzł na miejscu przestępstwa kawałek żółtego sera i pozostawił odcisk swoich zębów. Tym samym ściągnął na siebie wyrok sądu.

Kamień nazębny

Kamień nazębny tworzy się niezależnie od tego, jak bardzo dbamy o higienę jamy ustnej. Możemy stosować najlepsze pasty do zębów, nici dentystyczne i płyny do płukania ust, ale trudno jest całkowicie wyeliminować odkładanie się płytki nazębnej, która z czasem twardnieje i jest niebezpieczna dla zdrowia jamy ustnej.

Jak powstaje kamień nazębny?

Co ciekawe, proces tworzenia się kamienia rozpoczyna się niedługo po umyciu zębów. Wówczas powstaje niewidoczna błonka z białka, na której gromadzą się resztki pokarmów i bakterie. Po upływie około dwóch godzin osad można już wyczuć językiem. Taka nieusunięta płytka nazębna ulega stopniowej mineralizacji. Staje się znacznie twardsza i trudniejsza do usunięcia. Kamień naddziąsłowy zwykle tworzy się na dolnych przednich zębach i na górnych trzonowcach. Natomiast kamień poddziąsłowy trudno zobaczyć gołym okiem. Osadza się na zębach w mniej widocznych miejscach przez co trudniej go usunąć. Z czasem gładka powierzchnia szkliwa staje się szorstka i chropowata w wyniku czego bakterie łatwiej osadzają się na zębach.

Co sprzyja powstawaniu kamienia?

Przede wszystkim tryb życia, dieta i niewystarczająca higiena jamy ustnej (w tym zbyt rzadkie przeprowadzanie profesjonalnego zabiegu usuwania kamienia nazębnego). Kamień szybciej będzie się osadzał u osób pijących duże ilości kawy i ciemnej herbaty, a także u palaczy. Niektórzy mają większe predyspozycje do odkładania się złogów na zębach. Przyczyną mogą być uwarunkowania genetyczne. Znaczenie może mieć chociażby usytuowanie zębów w łukach zębowych.  Jeśli zęby są nierówne lub „ściśnięte” znacznie trudniej dokładnie je oczyścić, przez co kamień powstaje szybciej.

Kamień nazębny negatywnie wpływa na zdrowie całej jamy ustnej. Nieusuwany może przyczynić się do:

• powstawania próchnicy
• chorób dziąseł oraz przyzębia (np. paradontoza)
• stanów zapalnych
• krwawienia dziąseł 
• przykrego zapachu z ust
• większej wrażliwości na gorące i zimne pokarmy
• powstawania nieestetycznych przebarwień

Jak zapobiec powstawaniu kamienia nazębnego?

Po pierwsze – odpowiednia higiena jamy ustnej. Warto od czasu do czasu sięgnąć po produkty z fluorem. Po drugie – profesjonalne zabiegi stomatologiczne, takie jak skaling i piaskowanie. Zabieg oczyszczania zębów z osadu i kamienia należy przeprowadzać 1-2 razy w roku w zależności od potrzeb pacjenta. Warto także zdecydować się na lakierowanie.

Zabieg lakierowania dostarcza zębom stężoną dawkę fluoru, której nie jesteśmy w stanie przyjąć podczas zwykłego szczotkowania specjalnymi pastami, czy płukania jamy ustnej płynami do fluoryzacji. Najlepsze efekty uzyskamy lakierując zęby po wcześniejszym skalingu. Stomatolog aplikuje na łuki zębowe odpowiednią dawkę szybkoschnącego lakieru fluorowego, który niejako spaja się z powierzchnią szkliwa. Lakierowanie można przeprowadzić u pacjentów w każdym wieku, zarówno na zębach stałych, jak i mlecznych (również u osób noszących aparaty ortodontyczne). Jest to zabieg profilaktyczny, który ma za zadanie wzmacniać strukturę szkliwa oraz zapobiegać powstawaniu próchnicy.